Kiedy niezbędny jest resurs UTB?

Kiedy niezbędny jest resurs UTB?

Każde urządzenie użytkowane przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek nie omija także różnego rodzaju dźwigów osobowych klasyfikowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od sprawnego działania takiego dźwigu zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. W porę wykryta usterka może uratować komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec tragedii, dlatego należy dbać o systematyczne wykonywanie przeglądów. Windy osobowe jako urządzenia transportu bliskiego powinny być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, oraz w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. W przypadku tego typu urządzeń wykonywanie okresowych przeglądów jest regulowane przez prawo, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego. Także Urząd Dozoru Technicznego sporządził wytyczne, które zobowiązują właścicieli wind osobowych do zlecania regularnych badań technicznych. 

Jak trzeba odpowiednio zadbać o bezpieczeństwo dźwigów UTB?

Ocenia się, że w Polsce znajduje się około 100 tysięcy dźwigów osobowych. Część z nich zostały zamontowane już po wejściu Polski do Unii Europejskiej, dzięki czemu są zgodne z najnowszymi normami bezpieczeństwa. Jednakże mimo wszystko większość z nich nie spełnia podstawowych norm bezpieczeństwa. Najistotniejszym problemem są wieżowce wzniesione w latach 70, ponieważ ich stan techniczny wymaga dużo remontów, a dźwigi osobowe nie są najważniejsze. Właściciele tychże budynków nie są chętni do wymiany dźwigów, a swoje decyzje uzasadniają tym, że przecież funkcjonują one bezproblemowo od wielu lat. Na pewno nie jest to odpowiedzialne rozumowanie jeśli chodzi o zdrowie i życie użytkowników. Stając naprzeciw temu problemowi Minister Przedsiębiorczości i Technologii zaktualizował przepisy w sprawie eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Nałożono obowiązek zlecania przeglądów technicznych w celu oceny stanu funkcjonowania dźwigu. 

Dlaczego dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego muszą posiadać resurs?

Zgodnie z definicją resurs jest okresem zdolności użytkowej, czyli inaczej mówiąc jest to obowiązkowy przegląd specjalny dźwigu, który ma określoną ważność. Po upływie określonego terminu należy ponownie zlecić wykonanie oceny stanu technicznego. W przypadku dźwigów parametrami branymi pod uwagę są intensywność eksploatowania, oraz obciążenie jakim Poddaje się dźwig. Warto pamiętać, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który powinien być przeprowadzony przez właściwego eksperta. Istotną kwestią jest również to, że taki dźwig porusza się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Dlatego osoba, która będzie robiła resurs UTB powinna mieć stosowne uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być przeprowadzany przez przedstawiciela producenta, ale bezwzględnie musi on posiadać odpowiednie uprawnienia. 

Jaki jest zakres przeglądu specjalnego UTB?

To jak powinien wyglądać przegląd specjalny Urządzeń Transportu Bezpośredniego określa instrukcja dołączona przez producenta. Zdarza się, że w instrukcji nie ma takich informacji, w takiej sytuacji należy kierować się stosownymi normami, specyfikacjami technicznymi, a także obecną wiedzą techniczną. Ważne, aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływ na bezawaryjne użytkowanie windy. O jakie dokładnie podzespoły chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale również prowadnice,
  • mechanizm napędowy na który składają się liny, mocowania lin, oraz wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, oraz agregat hydrauliczny
  • odpowiadające za bezpieczną pracę dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB powinien być zakończony wykonaniem właściwego sprawozdania, w którym zawarty jest wynik przeglądu, dane osób wykonujących, termin następnego przeglądu, oraz kryteria oceny. 

Najistotniejsza jest profilaktyka

Jak w przypadku wielu sprzętów mechanicznych, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB niezbędna jest profilaktyka. Sporo awarii można zawczasu znaleźć i naprawić, co zdecydowanie zwiększy bezpieczeństwo tego typu urządzeń. Niestety, jeśli chodzi o windy z lat 70 problem jest bardziej złożony, gdyż takie mało dokładne przeglądy mogą być niewystarczające i nie wykryją wszystkich awarii. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego monitoruje stan techniczny w miarę możliwości usuwając występujące usterki i wymieniając uszkodzone elementy. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową sytuacja może być znacznie trudniejsza. Zbudowana jest ona z podzespołów, których funkcjonalność po 40 latach jest zdecydowanie ograniczona. Jedynym rozwiązaniem zazwyczaj jest wymiana jej, co poprawi bezpieczeństwo całego dźwigu. 

Możliwe zagrożenia starych dźwigów  

Postęp techniczny jest bardzo duży, także jeśli chodzi o dźwigi osobowe. Stare mechanizmy zamontowane w blokach nie mają pewnych zabezpieczeń, których nie brakuje w tych nowocześniejszych wersjach. Należy pamiętać, że te starsze dźwigi nie mają drzwi kabinowych. Co więcej taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed nadmierną jazdą do góry, oraz właściwych zabezpieczeń przed niekontrolowanymi ruchami kabiny. Co istotne nie ma tu również łączności głosowej z serwisem, a także drzwi przystankowe nie posiadają kontroli zaryglowania. Są to braki których nie da się zupełnie zlikwidować.

Jedynym rozwiązaniem jest wymiana całego dźwigu, ale jest to bardzo droga inwestycja. Następnym brakiem jest również mała dokładność jeśli chodzi o zatrzymywanie się na przystankach. Często taka kabina niedokładnie trafia w poziom piętra i powstaje próg, który jest trudny do pokonania szczególnie dla ludzi na wózkach inwalidzkich i starszych. Windy z lat 70 muszą być co pewien czas naprawiane, a uszkodzone części wymieniane, ale trzeba pamiętać, że nigdy nie będą one działały tak jak nowe. Z tego powodu potrzebne jest częstsze dokonywanie przeglądów technicznych a także stały kontakt z serwisem. Należy wtedy bezdyskusyjnie stosować się do zaleceń wydanych przez ekspertów. Oczywiście wraz z upływem lat tego typu problem będzie narastał, więc w dłuższej perspektywie potrzebna będzie wymiana całego urządzenia. 

Powrót na górę